|
Giardia
Een oorzaak die vaak over
het hoofd gezien wordt is diarree ten gevolge van Giardia. Giardia is
een flagellaat (= een protozoaire parasiet) en bestaat uit een
meercellig organisme, dat voorkomt in diverse ontwikkelingsstadia.
Giardia is de meest voorkomende maag-darmparasiet bij honden, 10-20% van
de diarree bij honden wordt veroorzaakt door giardia.
Onze ervaring,
als kattendierenartsen, is dat bij katten met diarree er zeer zeker aan
giardia gedacht moet worden.
Vooral bij katten jonge katten komt giardia voor en het wordt minder
vaak gevonden bij oudere katten. Let vooral op als er kittens uit een
cattery, asiel of boederij met diarree aangeboden worden dat er giardia
in het spel kan zijn.
In de tabel hieronder is een overzicht van katten met diarree die we
getest hebben op giardia. Opvallend is dat giardia diarree voornamelijk
bij jonge katten voorkomt.
Giardia is een Zoonose,
het is dus ook voor mensen besmettelijk!
Overdracht vindt plaats via de fecale-orale weg. Dit houdt in dat het
dier de cysten uitpoept en dat een ander dier of mens zich hiermee via
de opname via de mond besmet.
Slechts 10 cysten zijn nodig om een infectie bij een nieuwe gastheer aan
te laten slaan. Er worden bij een infectie tot wel 100.000 cysten per
gram ontlasting uitgescheiden!
Welke katten zijn vatbaar voor Giardia
Vaak verlopen Giardia infecties, bij gezonde dieren, zonder symptomen
maar scheiden ze wel periodiek de besmettelijke cysten uit. Echter bij
katten met minder weerstand komt het wel tot ziekte verschijnselen.
Jonge katten en katten met een verminderde weerstand, bv door ziekte of
stress, kunnen diarree door giardia oplopen. Vooral katten die in een
cattery, asiel of pension verblijven of van een boederij komen kunnen
gemakkelijk met Giardia besmet raken.
Langdurige diarree
Als een diarree chronisch is geworden, dit betekent dat de diarree
meerdere weken tot zelfs maanden aanwezig is, denk dan aan Giardia! Denk
vooral aan Giardia als u kat steeds terugkerende diarree heeft en u uw
kat behandeld heeft met medicijnen en aangepast voer en er geen enkele
verbetering optreedt.
Hoe ziet Giardia diarree eruit
Giardia geeft dunne ontlasting of brijachtige stinkende diarree. Er
kan slijm en bloed bij zitten. Ook zie je vaak dat de katten misselijk
zijn en makkelijk overgeven, maar vaak behouden ze wel hun eetlust.
De cyclus van Giardia
Giardia komt voor in 2 vormen.
-
1. Het parasietenstadium =
trofozoiet. Toont zich als een zeer
klein meercellig zweepdiertje, die alleen met een microscoop met
grote vergroting te zien is. Vermeerdering vindt plaats door
tweedeling en daarom kan de vermeerdering explosief gaan. Uit iedere
trofozoziet ontstaat een cyste.
-
2. Cyste of ook wel oocyste genoemd. Dit is het zeer infectieuze
stadium. Na uitscheiding in de ontlasting is de cyste onder koele en
vochtige omstandigheden nog weken- tot zelfs maandenlang
besmettelijk.
De incubatietijd, tijd tussen opname en het ontstaan van
ziekteverschijnselen, bedraagt 5-16 dagen. De uitscheiding van de
besmettelijke cysten begint 7 dagen na opname. En vindt gedurende 4-5
weken met tussenpozen plaats. Deze besmettelijke periode kan veel langer
duren als het dier zich herbesmet.
Diagnose
Vroeger moesten de trofozieten in hele verse ontlasting met een
microscoop aangetoond worden. Ze gaan echter snel dood buiten de kat en
dan zie je ze niet meer bewegen. De cysten kunnen ook met een
microscoop worden aangetoond in de ontlasting, echter deze worden
met tussenpozen uitgescheiden. Het kan dus zijn dat je de ziekte niet
kan aantonen terwijl hij er wel is.
Omdat de ontlasting onder de microscooop supervers moet zijn en je ze
ook kunt missen hebben we een diagnostische test tot onze beschikking
die we vaak gebruiken.
Diagnose met een snaptest
Door de direct uitvoerbare giardia test aantonen of er giardia
aanwezig is of niet. De test is veel betrouwbaarder en gevoeliger dan de
microscopische manier. Er wordt met behulp van een giardia snaptest
antigenen, kleine stukjes, aangetoond. Hiermee kunnen dus zowel levende
als dode of uiteen gevallen trofozoieten of cysten aangetoond worden!
Met de Idexx Giardia Snaptest kun je eenvoudig een snelle en betrouwbare
diagnose stellen. De test neemt DNA deeltjes van Giardia weer, je hoeft
ze dus niet levend aan te tonen. Dit is van belang omdat de Giardia snel
dood gaat als ze buiten het lichaam komen.
Links is een negatieve Giardia snaptest te zien.
Rechts is een positieve
Giardia snaptest te zien,
er zijn twee blauwe stippen te zien en de rode
pijl wijst de positieve Giardia stip aan.
Behandeling bij diarree ten gevolge van Giardia
Als therapie kan er metronidazol (Metrazol)
of fenbendazol (Panacur)
gegeven worden. Er zijn Giardiastammen die niet gevoelig zijn voor
metronidazol en wel voor fenbendazol en andersom.
Pas op
herbesmetting!
De kat kan zichzelf herbesmetten met oocysten van de giardia die in de
vacht terecht zijn gekomen. Dit kan gebeuren als de diarree (met daarin
de oocysten) aan de vacht blijft plakken. De kat likt zich en op die
manier herbesmet de kat zich!
Wij adviseren om uw gehele kat op de 3e en de 5e dag na het begin van de
behandeling te wassen om dit te voorkomen. Indien u poep aan de haren
ziet was dit gelijk weg.
Vaak moeten alle dieren in het gezin moeten behandeld worden!
Dit hangt wel af van de mate van het contact en de leeftijd van de
andere katten (en honden) in het huuishouden.
Hygiene
Daarbij is een goede hygiene heel belangrijk. Was als eigenaar je handen
na contact met je kat. Reinig en desinfecteer de omgeving waar je dier
leeft, dit is belangrijk om herbesmetting te voorkomen.
Soms houdt de diarree aan!
Soms blijft de diarree doorgaan ondanks dat de Giardia effectief
bestreden is. We hebben diverse keren bij katten in onze praktijk
meegemaakt dat de behandeling goed gewerkt heeft, de Giardia controle
snaptest was negatief. Hetgeen inhoudt dat de behandeling gewerkt heeft.
Dan behandelen we de diarree met hypoallergeen eten en
verteringsverbeterende enzymen (tryplase of pancrex).
Conclusie
Er zijn vele oorzaken om diarree te krijgen en het is belangrijk om
de juiste diagnose te stellen zodat er een gerichte therapie gegeven kan
worden. We gebruiken bijna standaard bij katten met diarree de Giardia
snaptest, je weet zeer snel of de kat last had van Giardia en dan is de
behandeling ook makkelijk in te stellen.
NB: indien er diarree is er er wordt geen giardia aangetoond, dan kan
er ook nog een afwijkende darmflora (dysbacteriose) of een infectie met
Tritrichomonas foetus aan
Bron; Dierenkliniek Wilhelminapark in Utrecht
Terug naar boven
|
