Tritrichomonas

Tritrichomonas foetus infectie

als oorzaak voor chronische diarree bij de kat

Als een jonge kat lange tijd diarree heeft en er geen infectie met giardia kan worden aangetoond, dan moet er gedacht worden aan een voedselallergie, een afwijkende darmflora (dysbacteriose) of aan een infectie met Tritrihomonas foetus.

Wat is T. foetus?
Tritrichomonas foetus is een eencellige flagellaat die tot de protozoaire infecties behoort. Tritrichomonas foetus overleeft buiten de kat 30 minuten in de omgeving en sterft dan.

Ze vormen geen cystes zoals wel het geval is bij giardia. Deze cystes zorgen ervoor dat de omgeving lange tijd besmettelijk blijft, wat dus niet het geval is bij Tritrichomonas.

Tritrichomonas foetus was vroeger vooral van belang in de veehouderij omdat het onvruchtbaarheid , abortus en baarmoederontsteking bij runderen kon veroorzaken. Door het invoeren van KI zien we infectie met Tritrichomonas foetus bij runderen nog maar zelden.

Wereldwijd is er steeds meer aandacht voor het voorkomen van de parasiet bij katten en de rol die hij speelt bij katten met chronische diarree. De rol die Tritrichomonas foetus kan spelen bij reproductiestoornissen bij de kat zoals onvruchtbaarheid en abortus is nog onduidelijk.

Hoe komt een kat aan Tritrichomonas foetus?
De oorsprong van Tritrichomonas foetus bij de kat is onbekend.
Tritrichomonas foetus wordt vooral gezien in populaties waar meerdere katten in een omgeving gehouden worden en waar een verhoogde infectiedruk aanwezig is, zoals asiels en catteries maar ook bij eigenaren thuis die meerdere katten in huis hebben. Katten besmetten elkaar door onderling contact maar ook via verse ontlasting. Er is geen bewijs dat besmetting optreedt via andere diersoorten of via voer en/of waterbakjes.

Wat zijn de klachten van Tritrichomonas foetus bij de kat?
Tritrichomonas foetus veroorzaakt met name een dikke darmontsteking (zogenaamde colitis) welke gepaard gaat met langdurige diarree. Vaak hebben de katten een verhoogde ontlastingsfrequentie. De ontlasting is brijig tot vloeibaar, met soms wat slijm en bloed erbij. Door het vele poepen kan de anus ontstoken en pijnlijk zijn. Opvallend is dat de katten niet ziek zijn en niet vermageren ondanks dat de diarree heftig kan zijn. Soms zijn er periodes dat de diarree minder is maar het spontaan verdwijnen van de infectie is nog nooit waargenomen.

Tritrichomonas foetus kan op alle leeftijden voorkomen maar we zien het vooral bij kittens en bij katten jonger dan 12 maanden, echter zelden boven de leeftijd van 2 jaar.

Hoe kan Tritrichomonas foetus gediagnostiseerd worden?

Er zijn een aantal manieren waarop de parasiet gevonden kan worden.

• In zeer verse ontlasting kunnen de flagellaten onder de microscoop gezien worden, maar de parasiet kan verward worden met Giardia. Giardia is een protozo die vaker voorkomt bij de kat.

• Met behulp van een swab in de anus kan materiaal verkregen worden wat onder de microscoop bekeken kan worden op het voorkomen van flagellaten.

• Met behulp van een speciaal kweekmedium , de "in Pouch TF", kunnen de parasieten gekweekt worden waarna ze via microscopisch onderzoek zichtbaar kunnen worden

• De meest gevoelige test is de PCR welke genetisch materiaal van de parasiet aantoont. Deze test kan met verse ontlasting maar ook met ingevroren ontlasting gedaan worden. Ook kan er op het "in Pouch TF"-kweekmedium een PCR test uitgevoerd worden.

Wat sturen we in voor onderzoek?
Uit een onderzoek waaraan we hebben meegewerkt komt naar voren dat de Tritrichomonas intermitterend uitgescheiden wordt. Soms zie je maar 1x in de 5 dagen dat er een aantoonbare infectie met Tritrichomonas aanwezig is. We laten daarom gedurende 5 dagen ontlasting opvangen en deze moet in de vriezer bewaard worden.
Op deze verzamelde ontlasting wordt een PCR test uitgevoerd. We sturen de ontlasting voor onderzoek naar het VMDC in Utrecht.

Wat is de behandeling voor katten met Tritrichomonas foetus infectie?
De parasiet is ongevoelig voor de meeste anti-protozoaire medicijnen zoals fenbendazol en metronidazol. Het gebruik van antibiotica heeft vaak wel enig effect op de ernst van de diarree maar het pakt niet het onderliggende probleem aan en de diarree komt later weer opzetten.

Het enige middel dat effectief is is ronidazol, echter ronidazol is niet geregistreerd voor de kat en er moet daarom voorzichtig mee worden omgegaan vanwege de mogelijke bijwerkingen. Ronidazol kan bij de kat neurologische verschijnselen geven zoals epilepsie en spiertrillingen. Deze klachten verdwijnen zodra gestopt wordt met de behandeling.

We geven een drankje met ronidazol mee, met als dosering 30 mg per kg lichaamsgewicht gedurende 14 dagen. En een begeleidende brief voor de eigenaar met voorzorgsmaatregelen, omdat het geen onschuldig medicijn is.

Wat is de prognose voor katten met Tritrichomonas foetus?
Op de lange termijn is de prognose goed. Uiteindelijk zullen ze de infectie overwinnen alhoewel dit lang kan duren (gemiddeld negen maanden maar soms zelfs 2 jaar).

De meeste geïnfecteerde katten blijven nog maandenlang na het stoppen van de diarree kleine hoeveelheden Tritrichomonas uitscheiden.

Kan Tritrichomonas foetus ook mensen besmetten?
Het is niet bewezen maar wel aannemelijk dat Tritrichomonas foetus ook mensen kan infecteren, vooral mensen met een verminderde afweer lopen gevaar. Daarom is het belangrijk om de basis hygiëneregels in acht te nemen, denk daarbij aan handen wassen en de kattenbak en omgeving goed huishoudelijk schoon te maken..

Dit is tevens belangrijk om verspreiding van de infectie naar andere katten te voorkomen. Het is verstandig om de achterhand van een kat met diarree te wassen om zo te voorkomen dat de kat zich herbesmet en/of andere katten besmet.

Rust in de cattery brengen
De Tritrichomonas diarree komt naar boven als er bij een kat een verminderde afweer aanwezig is. We adviseren cattery's met Tritrichomonas om een periode van een half tot een heel jaar geen shows te bezoeken en zeker geen nestjes te nemen. De moederpoes heeft tijdens de dracht of tijdens de zoogperiode grote kans om weer aan de diarree te raken.
Het dringende advies is dan ook om rust in de cattery te brengen!

Hoe belangrijk is Tritrichomonas foetus in Nederland?
Tritrichomonas foetus is vooral van belang in de USA, let hier dus goed op als je een kat uit Amerika importeert. Recent onderzoek in Nederland kon niet aantonen dat het voorkomen van diarree door een infectie met Tritrichomonas foetus vaak gezien wordt. Vooralsnog lijkt Tritrichomonas foetus geen rol van betekenis in Nederland te spelen, met uitzondering van enkele catteries. Opvallend is dat Tritrichomonas naar ons idee meer voor lijkt te komen bij de Maine Coon.

Deze pagina is geschreven door  kattendierenarts Diane van Driel, 

Bron; Dierenkliniek Wilhelminapark in Utrecht

Terug naar boven